Kennisblog

Coronacrisis: het roer om of bijsturen?

dinsdag 25 augustus 2020
  
Nu de coronacrisis voortduurt maken veel bedrijven zich zorgen over hun voortbestaan. Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de ondernemers in het Nederlandse niet-financiële bedrijfsleven verwacht dat het voortbestaan van hun bedrijf in gevaar komt als de coronacrisis langer dan een half jaar aanhoudt. Naast een forse afname van de omzet verwacht een kwart van de bedrijven het personeelbestand te moeten reduceren met zelfs meer dan 20 procent. Moeten bedrijven het roer omgooien om te overleven? Of is bijsturen voldoende? 
 
Als reactie op de crisis heeft het kabinet al vrij snel twee belangrijke strategische keuzes gemaakt. Ten eerste het ‘noodverband’ dat bedrijven ondersteunt met onder meer subsidie voor de loonkosten en uitstel van het betalen van belastingen en ten tweede investeringen voor de lange termijn. “We gaan ons uit de crisis investeren,” zei minister Eric Wiebes van Economische Zaken in mei al.

Kosten verlagen

Ondernemers die in zwaar weer verkeren staan óók voor strategische keuzes. Maar hun eerste beweging is vaak kosten verlagen. En soms kán het ook niet anders, zeker niet als het water je aan de lippen staat. Besparingen op personele kosten en uitstel van (vervangings-)investeringen zijn dan de eerste ingrepen om te voorkomen dat de onderneming in de rode cijfers belandt. De spreekwoordelijke kaasschaaf moet vervolgens de rest van het werk doen.
 
Strategie
Kostenbesparende maatregelen zijn weliswaar doeltreffend, maar het effect is vaak van tijdelijke aard. Elke ondernemer weet dat en zal zich realiseren dat hij/zij het bedrijf moet voorbereiden op ‘the next step’ om de continuïteit van zijn bedrijf veilig te stellen. Zo’n ‘next step’ richting de toekomst vraagt om een heldere strategie. Om een inspirerende en ambitieuze stip op de horizon die kan rekenen op draagvlak; op enthousiasme en inzet van de medewerkers.

Het roer om…
Voor het bepalen van een bedrijfsstrategie zijn alleen al in de afgelopen paar jaar talloze theorieën en modellen ontwikkeld. Het idee dat alleen ‘het roer om’ toekomstbestendigheid van de onderneming garandeert en dat er dus een geheel nieuw businessmodel moet worden ontworpen, staat in die theorieën centraal. Echter, de vraag of ‘het roer om’ inderdaad de enige optie is om te overleven, wordt in die theorieën en modellen niet gesteld. En dat is jammer.

…of bijsturen?

De andere optie, te weten bijsturen, is namelijk sneller en soms minstens zo doeltreffend. Om een uitweg te vinden uit de crisis kan het een goed idee zijn om te onderzoeken of en hoe het bestaande businessmodel kan worden aangepast. Een oud en zo goed als in onbruik geraakt model kan daarbij zeer behulpzaam zijn: de SWOT-analyse. Om het geheugen even op te frissen: de SWOT-analyse is een strategisch keuzemodel uit de vorige eeuw. Dat klinkt misschien stoffig, maar het is nog altijd een zeer bruikbaar model. 

Confrontatiematrix
Een goede SWOT-analyse inventariseert en karakteriseert enerzijds de eigenschappen van de organisatie en anderzijds die van de markt. Maar het meest interessante is de uitkomst van de zogenaamde confrontatiematrix die een viertal strategische opties in beeld brengt. Je brengt de bedreigingen en kansen van de huidige markt in kaart en matcht deze met de sterkten en zwakten van je organisatie. Zo zie je in één oogopslag op welke punten je je moet verbeteren of juist verdedigen, maar ook waar je kunt groeien of je maar beter terug kunt trekken.

Toekomstbestendig
Kortom: kostenbesparende maatregelen zijn een eerste noodzakelijke ingreep om het hoofd boven water te houden. Maar het is voor de continuïteit van je onderneming minstens zo belangrijk om je bedrijfsstrategie toekomstbestendig te maken. Daarvoor is lang niet altijd een nieuw businessmodel nodig. Met behulp van de good old SWOT-analyse kun je snel en effectief je huidige businessmodel future-proof maken. En mocht je daarbij de objectieve en deskundige blik van de buitenstaander willen inzetten, dan zijn wij je graag van dienst.


Karel Jan van Kesteren

VKBC │van Kesteren Business Consulting

06 – 222 50 661
kareljan@vkbc.eu
Delen op Facebook Delen op Twitter Delen op LinkedIn