Veel werkgevers zijn zich onvoldoende bewust van de werkingssfeer van cao’s. Dat is begrijpelijk: Nederland kent een groot aantal cao’s en de regels om te bepalen welke cao van toepassing is, zijn niet altijd eenvoudig. Toch kan een verkeerde inschatting grote gevolgen hebben. Bedrijven blijken regelmatig onder een andere cao te vallen dan zij zelf denken, of ze passen helemaal geen cao toe terwijl dat wel verplicht is. En dat kan leiden tot onverwachte kosten, juridische discussies en andere vervelende verrassingen. Hoe je dat voorkomt, lees je in deze blog

Wat is de werkingssfeer?

De werkingssfeer is een artikel in de cao (vaak artikel 1 of 2) dat omschrijft op welke bedrijfstak, type onderneming en werknemers de regeling van toepassing is. Zodra de feitelijke bedrijfsactiviteiten van jouw organisatie vallen binnen de omschrijving van de cao, is de cao automatisch juridisch bindend.

De SBI-code: een belangrijk vertrekpunt

Een belangrijke aanwijzing bij het bepalen van de juiste cao is de SBI-code (Standaard Bedrijfsindeling) die een onderneming krijgt bij inschrijving bij de Kamer van Koophandel (KvK). Deze code beschrijft de economische activiteiten van een bedrijf en geeft daarmee een eerste indicatie van de branche waarin de onderneming actief is.

Feitelijke werkzaamheden zijn leidend

Maar de SBI-code bepaalt niet automatisch welke cao van toepassing is. Uiteindelijk gaat het om de feitelijke werkzaamheden die een onderneming uitvoert; die zijn leidend. Echter, in de praktijk veranderen bedrijven voortdurend: dienstverlening wordt uitgebreid, activiteiten verschuiven en organisaties groeien. Daarom kun je er niet automatisch van uitgaan dat jouw cao juist is ingericht, alleen maar omdat dit ooit in het verleden zo is vastgesteld.

Wat zijn de gevolgen als je bedrijf in de verkeerde cao zit?

Wanneer blijkt dat een organisatie jarenlang een verkeerde cao heeft toegepast, kunnen de gevolgen aanzienlijk zijn. Allereerst kan een onjuiste cao leiden tot financiële correcties of verplichtingen met terugwerkende kracht. Als werknemers bijvoorbeeld volgens een andere cao recht hadden op een hoger salaris, andere toeslagen of aanvullende arbeidsvoorwaarden, kun je als werkgever geconfronteerd worden met nabetalingen. Maar één van de grootste risico’s zit vaak bij pensioenfondsen. Als je bedrijf onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds blijkt te vallen, kunnen alsnog premies met terugwerkende kracht worden opgelegd. Dat kan leiden tot forse financiële verplichtingen.

Daarnaast kan een onjuiste cao leiden tot juridische risico’s en claims. Werknemers kunnen aanspraak maken op arbeidsvoorwaarden die zij volgens de juiste cao hadden moeten ontvangen. Ook vakbonden of andere partijen kunnen naleving afdwingen. En tot slot kan er door een verkeerde cao onrust ontstaan binnen je organisatie. Verschillen in salaris, verlofregelingen of arbeidsvoorwaarden kunnen immers bij medewerkers voor veel vragen en ontevredenheid zorgen.

Hoe voorkom je dat je in de verkeerde cao belandt?

Voorkomen is ook in dit geval eenvoudiger dan achteraf herstellen. Daarom is het belangrijk om regelmatig te controleren of je SBI-code nog aansluit op de huidige bedrijfsactiviteiten. Bij veranderingen in bedrijfsactiviteiten, groei of nieuwe diensten doe je er goed aan om opnieuw te checken of de cao nog passend is. Ook is het raadzaam om de werkingssfeerbepalingen van cao’s zorgvuldig te lezen. Want kleine verschillen in formulering kunnen grote gevolgen hebben.

Specialistisch advies

Door tijdig te controleren voorkom je onverwachte kosten, juridische discussies en vervelende verrassingen achteraf. Twijfel je over de juistheid van je inschatting? Schakel dan deskundig advies in en vraag om een werkingssfeer-onderzoek. De specialisten van Moore DRV zijn je graag van dienst.