Wie een testament heeft gaat er vaak vanuit dat dan alles voortaan goed geregeld is. Maar in de praktijk is dat lang niet altijd het geval. Veranderingen in wetgeving of in je persoonlijke situatie kunnen namelijk grote invloed hebben op je testament. Voor ondernemers geldt dit in het bijzonder, omdat financiële belangen in de loop der tijd aanzienlijk kunnen verschuiven. Een verouderd testament kan daardoor grote en onbedoelde gevolgen hebben, met name op het gebied van erfbelasting en bedrijfsopvolging.

In deze blog lees je waarom het essentieel is om je testament up-to-date te houden en welke mogelijkheden ondernemers hebben om hun vermogen en onderneming fiscaal efficiënt over te dragen.

Waarom een actueel testament zo belangrijk is

De fiscale regels rondom erven en schenken veranderen regelmatig. Zo zijn er bijvoorbeeld nogal eens wijzigingen in vrijstellingen of tarieven van de erfbelasting. Wat ooit fiscaal optimaal was, kan daardoor nu juist ongunstig uitpakken. Ook veranderingen in je persoonlijke situatie, zoals een huwelijk, scheiding, geboorte van kinderen of overlijden van een erfgenaam, hebben invloed op je nalatenschap. Als je je testament hier niet op aanpast, sluit het mogelijk niet meer aan bij je wensen.

Specifiek voor ondernemers: extra aandacht nodig

Voor ondernemers geldt dit nog sterker, omdat hun persoonlijke vermogen vaak nauw verweven is met de bedrijfscontinuïteit. Een verouderd testament kan leiden tot fiscale problemen, risico’s voor de bedrijfscontinuïteit en zorgen voor onbedoelde erfgenamen. De onderneming vormt bovendien vaak het grootste deel van je vermogen. Zonder goede planning kan dit leiden tot ongewenste situaties, zoals hoge erfbelasting, liquiditeitsproblemen bij erfgenamen of zelfs gedwongen verkoop van (delen van) het bedrijf. Daarom is het belangrijk om je testament goed af te stemmen op je bedrijfsstructuur en je toekomstplannen.

Waarom een periodieke check noodzakelijk is

Een actueel testament voorkomt dat het bedrijf na overlijden stuurloos raakt of dat erfgenamen ruziën over de zeggenschap. Het legt vast wie de onderneming of de aandelen overneemt en borgt daarmee de continuïteit. Daarnaast helpt het om te voorkomen dat erfgenamen in de problemen komen door een hoge erfbelasting op de waarde van de onderneming. In extreme gevallen kan dit zelfs leiden tot verkoop van het bedrijf om de belasting te kunnen betalen. Ook veranderingen binnen de onderneming (zoals een wijziging in de rechtsvorm, het toetreden van een zakenpartner of (gedeeltelijke) bedrijfsoverdracht maken het noodzakelijk om het testament te herzien.

De BOR (Bedrijfsopvolgingsregeling)

Een belangrijk instrument voor ondernemers is de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Deze regeling kan ervoor zorgen dat een groot deel van de bedrijfswaarde vrijgesteld is van erf- of schenkbelasting. De BOR voorkomt dat erfgenamen belasting moeten betalen over “papieren” waarde. Wel gelden strikte voorwaarden, waaronder de bezitseis (je moet de onderneming een bepaalde tijd in bezit hebben) en de voortzettingseis (de opvolger moet het bedrijf voortzetten). Het is belangrijk dat je testament goed aansluit op deze regeling. Zo voorkom je dat je onbedoeld geen gebruik kunt maken van de BOR.

Keuzemogelijkheden voor ondernemers in het testament

Ondernemers hebben verschillende opties om hun nalatenschap slim in te richten:

• Bedrijfsopvolging regelen – Je kunt vastleggen wie de onderneming voortzet. Dit hoeft niet dezelfde persoon te zijn als degene die je privévermogen erft. Zo kun je bijvoorbeeld één erfgenaam de onderneming laten overnemen en anderen compenseren met privévermogen.
• Uitsluitingsclausule – Hiermee voorkom je dat geërfd vermogen bij een scheiding bij een ex-partner terechtkomt.
• Keuzetestament – Een keuzetestament biedt flexibiliteit: erfgenamen kunnen na overlijden keuzes maken op basis van de dan geldende situatie en wetgeving. Dit maakt fiscale optimalisatie achteraf mogelijk.
• Schenken bij leven (in combinatie met testament) – Door tijdens je leven al (delen van) je onderneming over te dragen, kun je gebruik maken van schenkvrijstellingen en de BOR benutten bij schenking. Dit kan de latere erfbelasting verlagen. Het is wel belangrijk dat je testament hier goed op aansluit.
  

Hoe vaak moet je je testament controleren?

Een praktische vuistregel is om je testament elke drie tot vijf jaar te laten controleren. Daarnaast is een herziening raadzaam bij grote levensgebeurtenissen, wijzigingen in wetgeving en veranderingen binnen je onderneming. Een up-to-date testament biedt niet alleen duidelijkheid, maar ook rust en zekerheid voor jou en je nabestaanden.

Contact

Een testament is geen eenmalig document, maar een dynamisch onderdeel van je financiële planning. Voor ondernemers is het daarom extra belangrijk om regelmatig te controleren of alles nog aansluit bij de huidige situatie. De specialisten van PPH Notarissen zijn je daarbij graag van dienst.